Η Δημοκρατική Συμπαράταξη Μηχανικών (ΔΗ.ΣΥ.Μ.) του ΤΕΕ υποστηρίζει διαχρονικά και σταθερά την ανάγκη για την άμεση, ολοκληρωμένη και ουσιαστική κωδικοποίηση της πολεοδομικής και οικοδομικής νομοθεσίας. Για εμάς, η δημιουργία ενός Ενιαίου Κώδικα Δόμησης αποτελεί θεμέλιο λίθο για την προστασία του περιβάλλοντος, την ανάπτυξη της χώρας και την αξιοπρέπεια του Έλληνα Μηχανικού, ο οποίος καθημερινά βιώνει την “ποινικοποίηση” του επαγγέλματός του μέσα από δαιδαλώδεις και αντιφατικές διατάξεις.
Το νομοσχέδιο για τον νέο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή, αν και ικανοποιεί το πάγιο αίτημά μας για συγκέντρωση της διάσπαρτης νομοθεσίας 170 νομοθετημάτων σε ένα ενιαίο κείμενο, δυστυχώς περιορίζεται σε μια απλή γραφειοκρατική τακτοποίηση. Αντί για μια γενναία μεταρρύθμιση που θα επιλύει παθογένειες δεκαετιών, το Υπουργείο επέλεξε να δημιουργήσει ένα ογκώδες “ευρετήριο”, μεταθέτοντας τις κρίσιμες αποφάσεις στο μέλλον.
Ως ΔΗ.ΣΥ.Μ., κρούουμε τον κώδωνα του κινδύνου και καταθέτουμε τις εξής βασικές διαπιστώσεις:
- Διαιώνιση της νομικής ανασφάλειας: Ο Κώδικας δεν δίνει καμία οριστική λύση στα μεγάλα “αγκάθια” που ταλαιπωρούν μηχανικούς και ιδιοκτήτες. Η εκτός σχεδίου δόμηση παραμένει σε καθεστώς ομηρίας (διατηρώντας τον κανόνα των 4 στρεμμάτων χωρίς να λύνει τα προβλήματα που προέκυψαν από τη νομολογία του ΣτΕ), ενώ ενσωματώνονται διατάξεις του ΝΟΚ (όπως τα περιβαλλοντικά ισοδύναμα) για τις οποίες εκκρεμούν δικαστικές αποφάσεις. Η σύγχυση καλά κρατεί.
- Αποσπασματικότητα “από το παράθυρο”: Ένα νομοθέτημα που ευαγγελίζεται την ενιαιοποίηση, αφήνει εκτός κρίσιμα τμήματα της ειδικής χωροταξικής νομοθεσίας (τουριστικές εγκαταστάσεις, βιομηχανικές περιοχές κ.ά.) απλώς και μόνο επειδή ανήκουν στην αρμοδιότητα άλλων υπουργείων. Αυτό ακυρώνει στην πράξη την έννοια του Ενιαίου Κώδικα.
- Καμία μέριμνα για τις ΥΔΟΜ: Ο Κώδικας αντιμετωπίζει την πολεοδομική νομοθεσία σε θεωρητικό κενό. Αγνοεί επιδεικτικά τη δραματική υποστελέχωση και την οργανική κατάρρευση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ). Χωρίς εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών, η σωστή εφαρμογή οποιουδήποτε νόμου είναι αδύνατη και η ταλαιπωρία των συναδέλφων θα συνεχιστεί.
- Αγνοείται ο ψηφιακός μετασχηματισμός: Η ψηφιοποίηση των αρχείων των ΥΔΟΜ, η ενσωμάτωση των σχεδίων πόλεως σε ψηφιακά υποβάθρα και η πλήρης λειτουργία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, αποτελούν για τη ΔΗ.ΣΥ.Μ. απαραίτητες προϋποθέσεις για την ασφάλεια δικαίου. Ο νέος Κώδικας παραβλέπει αυτά τα κρίσιμα εργαλεία της σύγχρονης εποχής.
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: Η ασφάλεια δικαίου δεν επιτυγχάνεται κάνοντας απλώς “copy-paste” προβληματικές και εκκρεμείς διατάξεις σε έναν νέο τόμο. Απαιτείται πολιτική βούληση για την επίλυση των συγκρούσεων, την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού (Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια) και την έμπρακτη στήριξη των μηχανικών και των ΥΔΟΜ.
Η ΔΗ.ΣΥ.Μ. θα συνεχίσει να διεκδικεί έναν πραγματικά Σύγχρονο, Ενιαίο και Ψηφιακό Κώδικα Δόμησης, που θα σέβεται την επιστήμη μας, θα προστατεύει το περιβάλλον και θα ξεμπλοκάρει την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας με διαφάνεια και νομική ασφάλεια.