Σε συνέντευξή του στο περιοδικό Construction, ο Πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και επικεφαλής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης Μηχανικών, Νίκος Μήλης, ανέδειξε τις σοβαρές ελλείψεις που εξακολουθούν να καταγράφονται στην πράξη, καταθέτοντας παράλληλα συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση της πρόληψης, της εκπαίδευσης και της κουλτούρας ασφάλειας στον κατασκευαστικό κλάδο.
Ο Νίκος Μήλης επισήμανε ότι το ζήτημα της ασφάλειας στα ελληνικά εργοτάξια παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμο και ανησυχητικό. Όπως τόνισε, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί σε ορισμένους τομείς τα τελευταία χρόνια, τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν μια σταθερή και ανησυχητική αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, με έμφαση στα θανατηφόρα περιστατικά. Ενδεικτικά ανέφερε ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΟΣΕΤΕΕ, μόνο το 2023 καταγράφηκαν 179 θάνατοι από εργατικά ατυχήματα σε πανελλαδικό επίπεδο, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος και τη σοβαρότητα του προβλήματος.
Τόνισε, δε, ότι η Πολιτεία οφείλει να αναλάβει πιο ενεργό και ουσιαστικό ρόλο, εστιάζοντας όχι μόνο στην τυπική συμμόρφωση με τους κανονισμούς, αλλά στην πραγματική πρόληψη και προστασία της ανθρώπινης ζωής. Όπως σημείωσε, τα συχνότερα προβλήματα που παρατηρούνται στην πράξη συνδέονται με την ανεπαρκή κατάρτιση των εργαζομένων, τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που οδηγούν σε παραλείψεις μέτρων ασφαλείας, την εντατικοποίηση της εργασίας και την οικονομική πίεση που δέχονται οι εργολάβοι, οι οποίοι συχνά περιορίζουν τα έξοδα πρόληψης. Για να υπάρξει ουσιαστική βελτίωση, υπογράμμισε ότι απαιτείται ένα συνεκτικό και διαρκές πλαίσιο εκπαίδευσης με έμφαση στην πρόληψη ατυχημάτων, αλλά και ένα δίκαιο εργασιακό περιβάλλον όπου η ανθρώπινη ζωή δεν θα αντιμετωπίζεται ως παράπλευρη απώλεια της παραγωγικότητας.
Αναφερόμενος στο θεσμικό πλαίσιο, επισήμανε ότι, παρότι ο Κώδικας Υγείας και Ασφάλειας, τα Σχέδια Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) και οι προβλεπόμενοι έλεγχοι συνθέτουν ένα θεωρητικά ολοκληρωμένο σύστημα, η εφαρμογή του στην πράξη παραμένει ανεπαρκής. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, όπως σημείωσε, συχνά περιορίζονται σε τυπικούς ελέγχους, χωρίς συστηματική και επίμονη παρακολούθηση της συμμόρφωσης. Ιδιαίτερα κρίσιμη θεώρησε την απουσία ενεργού Φορέα Ασφάλισης του Επαγγελματικού Κινδύνου, ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ουσιαστικός μοχλός πρόληψης, επιβραβεύοντας τα εργοτάξια με ασφαλείς πρακτικές και επιβάλλοντας κυρώσεις σε όσους αδιαφορούν.
Σύμφωνα με τον Νίκο Μήλη, η ενίσχυση των τακτικών και στοχευμένων ελέγχων, η αυστηροποίηση των ποινών για τους παραβάτες και, κυρίως, η άμεση σύσταση του Φορέα Επαγγελματικού Κινδύνου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να διαμορφωθεί μια πραγματική κουλτούρα ασφάλειας και όχι μια τυπική συμμόρφωση που εξαντλείται στη γραφειοκρατία.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ανάγκη ενίσχυσης της κουλτούρας πρόληψης, κυρίως στις μικρότερες εργοληπτικές επιχειρήσεις και στα έργα χαμηλού προϋπολογισμού. Όπως τόνισε, αυτό προϋποθέτει έναν συνδυασμό θεσμικών κινήτρων και πρακτικής υποστήριξης. Κεντρικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν εκπαιδευτικά προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το κράτος ή το ΤΕΕ, τα οποία θα στοχεύουν στην ουσιαστική κατάρτιση εργαζομένων και εργολάβων σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία. Παράλληλα, απαιτούνται οικονομικά κίνητρα για όσους εφαρμόζουν πιστοποιημένα Σχέδια Ασφάλειας και Υγείας ή διαθέτουν εσωτερικά συστήματα διαχείρισης ΥΑΕ.
Σημείωσε επίσης τη σημασία της διάχυσης καλών πρακτικών από επιτυχημένα έργα, μέσω του ΤΕΕ ή της ΟΣΕΤΕΕ, καθώς και την ανάπτυξη απλών εργαλείων αυτοαξιολόγησης της ασφάλειας, προσαρμοσμένων στις ανάγκες των μικρών επιχειρήσεων. Όπως επισήμανε, η Ελλάδα διαθέτει τα βασικά θεσμικά εργαλεία, αλλά υστερεί στην πρόληψη και στη διαμόρφωση ουσιαστικής κουλτούρας ασφάλειας.
Τέλος, εκτίμησε ότι οι συνθήκες έχουν πλέον ωριμάσει για ευρύτερες θεσμικές παρεμβάσεις και για την ανάπτυξη ενός ουσιαστικού κοινωνικού διαλόγου, με στόχο ασφαλέστερα εργοτάξια και την έμπρακτη προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Διαβάστε τη συνέντευξη εδώ.